مالیات فروش ملک در ۱۴۰۵؛ چند درصد، بر چه مبنایی و با چه کسی
سؤالی درباره‌ی این موضوع دارید؟ از دستیار بپرسید
در انتقال قطعی ملک، مالیات نقلوانتقال معادل ۵ درصد ارزش معاملاتی است و طبق قانون بر عهدهی فروشنده. مبنای محاسبه، ارزش معاملاتی سازمان امور مالیاتی است، نه قیمت توافقی فروش. برای حق واگذاری محل (سرقفلی) نرخ جداگانهای پیشبینی شده است.
فهرست مطالب
- ۱پاسخ کوتاه
- ۲ارزش معاملاتی چیست
- ۳چه کسی می‌پردازد
- ۴گواهی مالیاتی؛ بدون آن سند منتقل نمی‌شود
- ۵حق واگذاری محل
- ۶اشتباه‌های رایج در محاسبه
- ۷برای فروشنده‌ی ویلا
- ۸برای خریدار
- ۹تفاوت این مالیات با مالیات‌های دیگر ملک
- ۱۰سه موقعیت که محاسبه را پیچیده می‌کند
- ۱۱زمان‌بندی؛ چیزی که معمولاً دست‌کم گرفته میشود
- ۱۲جمع‌بندی
- ۱۳پرسش‌های متداول
در جلسه‌ی معامله، وقتی صحبت از مالیات میشود، اولین سؤال معمولاً این است: «چقدر میشود؟» و پاسخ‌هایی که رد و بدل میشود، اغلب چند برابر واقعیت است.
علتش یک سوءتفاهم ساده است: بسیاری فکر می‌کنند درصد مالیات روی قیمت فروش حساب میشود، در حالی که مبنا ارزش معاملاتی است — عددی که سازمان امور مالیاتی تعیین می‌کند و معمولاً بسیار کمتر از قیمت بازار است.
⚠️ این مقاله توضیح عمومی است. نرخ‌ها و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند؛ پیش از معامله، وضعیت روز را از ادارهی امور مالیاتی یا دفترخانه بپرسید.
پاسخ کوتاه
- در انتقال قطعی ملک، مالیات ۵ درصد ارزش معاملاتی است
- این مالیات طبق قانون بر عهدهی فروشنده است
- مبنا ارزش معاملاتی است، نه قیمت توافقی فروش
- برای حق واگذاری محل (سرقفلی)، نرخ جداگانهای پیشبینی شده است
- بدون تعیینتکلیف مالیاتی، دفترخانه سند را منتقل نمی‌کند
ارزش معاملاتی چیست
ارزش معاملاتی، عددی است که سازمان امور مالیاتی برای املاک تعیین و منتشر می‌کند و مبنای محاسبه‌ی مالیات‌های مربوط به ملک است. این عدد با قیمت روز بازار یکی نیست و معمولاً فاصله‌ی زیادی با آن دارد.
پس وقتی می‌شنوید «۵ درصد ملک را باید مالیات بدهید»، جمله نادرست است. درست این است: ۵ درصد ارزش معاملاتیِ ملک.
برای دانستن عدد دقیق، باید ارزش معاملاتی همان ملک را استعلام کرد. از روی قیمت آگهی نمی‌شود مالیات را حساب کرد.
چه کسی می‌پردازد
| قلم | طبق قاعده بر عهدهی | |
|---|---|---|
| مالیات نقلوانتقال | فروشنده | |
| حق‌الثبت | فروشنده | |
| هزینه‌ی استعلام‌ها | فروشنده | |
| حق‌التحریر دفترخانه | معمولاً نصف‌نصف | |
| حق‌الزحمه‌ی مشاور املاک | هر طرف سهم خودش |
| مالیات | کِی | بر عهدهی |
|---|---|---|
| نقلوانتقال | هنگام فروش | فروشنده |
| بر ارث | پس از فوت مالک | وراث |
| خانه‌های خالی | برای واحد مسکونی بلااستفاده در شهرهای مشمول | مالک |
| درآمد اجاره | برای ملکی که اجاره داده میشود | مالک |
پرسش‌های متداول
مالیات فروش ملک چند درصد است؟
در انتقال قطعی ملک، ۵ درصد ارزش معاملاتی. مبنای محاسبه ارزش معاملاتی سازمان امور مالیاتی است، نه قیمت توافقی فروش؛ و این دو معمولاً تفاوت زیادی دارند.
مالیات نقلوانتقال با خریدار است یا فروشنده؟
طبق قاعده بر عهدهی فروشنده است. طرفین میتوانند خلاف آن توافق کنند، اما این توافق باید در قرارداد نوشته شود تا روز دفترخانه اختلافی پیش نیاید.
ارزش معاملاتی را از کجا بفهمیم؟
از ادارهی امور مالیاتی؛ این عدد برای هر ملک و منطقه متفاوت است و از روی قیمت آگهی یا قیمت توافقی قابل محاسبه نیست.
بدون گواهی مالیاتی میشود سند زد؟
خیر. پیش از تنظیم سند باید وضعیت مالیاتی ملک تعیینتکلیف و گواهی مربوط ارائه شود. اگر ملک پروندهی باز یا بدهی دارد، معامله متوقف میشود.
مالیات سرقفلی چطور حساب میشود؟
برای حق واگذاری محل نرخ و مبنای جداگانهای پیشبینی شده است. این موضوع بیشتر به املاک تجاری مربوط است؛ اگر بخشی از ملک کاربری تجاری دارد، پیش از معامله آن را روشن کنید.
فروشنده چه زمانی باید کار مالیاتی را شروع کند؟
پیش از تعیین تاریخ دفترخانه. تأخیر در تشکیل پروندهی مالیاتی، رایجترین دلیل جابهجا شدن تاریخ تنظیم سند است.
